Zelf-ID zonder medische toets

Wat speelt er

Tot 2024 was voor het wijzigen van het geslacht in de Basisregistratie Personen een deskundigenverklaring nodig: een psycholoog of arts moest bevestigen dat de wijziging "duurzaam" was. Sinds de wetswijziging-2024 vervalt die toets. Een burger kan zelf, met een eigen verklaring, het geslacht aanpassen.

Voor sommige transpersonen voelt dat als emancipatie. Voor anderen — ook binnen de trans-gemeenschap — als roekeloos. Voor de meerderheid van Nederland: als een wijziging die zonder breed draagvlak is doorgedrukt.

Het inhoudelijke punt

Een paspoort is een document dat administratieve werkelijkheid vastlegt. Als geslacht losgekoppeld is van biologie en alleen nog gebaseerd is op zelfverklaring, verliest het zijn functie als identificatiekenmerk. Dat heeft praktische gevolgen voor sport, statistiek, vrouwenopvang, gevangeniswezen, medische dossiers, en politie-registers.

Bovendien: zelf-ID maakt eventueel misbruik makkelijker. Voor situaties waarin een biologische man met een F-paspoort toegang vraagt tot vrouwenruimtes, kun je geen verklaring meer terugvinden in een onafhankelijke deskundige.

Internationale vergelijking

Verschillende landen — Hongarije, Bulgarije, Tsjechië — hebben zelf-ID juist teruggedraaid of afgewezen. Het VK heeft een wet die zelf-ID afwees na publiek debat. In Schotland is een vergelijkbare wet tegengehouden door de Britse regering. Nederland behoort tot de progressieve voorlopers, ondanks beperkt publiek draagvlak.

Wat hoef je niet te accepteren

Verwant op deze site